PHONG TỤC - TẬP QUÁN

 

TT TRUNG THU

 

Trung thu có nghĩa là giữa mùa Thu. Tết Trung Thu (Mid Autumn Festival) là ngày Tết vào giữa mùa Thu, ngày 15 tức là ngày Rằm tháng Tám, của mỗi năm âm lịch (lunar calendar).

Việt Nam và nhiều quốc gia Á Đông đều có ngày lễ này, tuy mỗi quốc gia có mừng ngày vui một cách khác nhau, khác ít hay khác nhiều.

Tết Trung Thu có lẽ bắt nguồn từ nước Trung Hoa. Có nhiều chuyện được truyền tụng về nguồn gốc của Tết Trung Thu, nhưng câu chuyện Đường Minh Hoàng Du Nguyệt Điện sau đây có lẽ được nhiều người biết.

Hàng ngàn năm trước, bên Trung Hoa, đời nhà Đường, có một nhà vua với một tâm hồn rất nghệ sĩ. Vào một đêm Rằm tháng Tám, mặt Trăng to và đẹp, ông Vua ngắm trăng, mê thích quá và tự nhiên buột miệng nói ra ước muốn được đi thăm mặt trăng. Tình cờ một ông Tiên nghe được và đã dùng cầu vồng nối lên mặt Trăng cho vị Vua được lên Cung Trăng. Ở trên Cung Trăng, nhà Vua được xem các Tiên Nữ hát và múa Vũ Khúc Nghê Thường. Khi quay về lại quả đất, để nhớ lại dịp được đi thăm mặt Trăng, nhà vua đặt ngày Rằm Tháng Tám mỗi năm là ngày Tết Trung Thu cho mọi người cùng vui mừng đón và ngắm trăng. Cũng vì vậy, có khi ngày Tết này còn được gọi là Tết Trông Trăng.

Dần dần Tết Trung Thu thành ngày lễ lớn ở Trung Hoa. Đó thường trùng với dịp gặt lúa thành cũng là dịp mừng vui hàng năm của các nông gia.

Tết Trung Thu của Việt Nam thì khác vì trở thành một ngày lễ chính của trẻ em và, tuy nhiên, người lớn cũng có những thú vui cùng dịp.

Tết Trung Thu đặc biệt có đèn Trung Thu. Các đèn Trung Thu được chế tạo cho trẻ em với thiên hình vạn trạng như đèn lồng, đèn xếp, đèn quả dưa, đèn ngôi sao, đèn mặt trăng, đèn con cá, đèn kết hoa ... sặc sỡ đủ mọi màu. Những ngày gần đến Tết, trẻ em đã được thắp đèn ở nhà. Một trong những loại đèn Trung Thu đáng kể nhất là đèn kéo quân có hình ảnh của quân sĩ và tướng tá quay quanh trục đèn. Một hai tối trước và đúng tối ngày Rằm tháng Tám, các trẻ em rủ nhau đi rước đèn Trung Thu. Các em cầm đèn Trung Thu thắp sáng, đi thành từng đoàn ngoài ngõ khắp đường phố, vừa đi vừa đồng ca hát, thật là náo nhiệt. Một trong những bài đồng giao Trung Thu ngày xưa là:

Ông giẳng ông giăng

Xuống chơi với tôi

Có bầu có bạn

Có ván cơm xôi

Có nồi cơm nếp

Có tệp bánh chưng

Có lưng hũ rượu

Có chiếu bám dù

Thằng cu xí xoài

Bắt trai bỏ giỏ

Cái đỏ ẵm em

Đi xem đánh cá

Có rá vo gạo

Có gáo múc nước

Có lược chải đầu

Có trâu cầy ruộng

Có muống thả ao

Ông sao trên trời ...

Nhưng, bài tân nhạc nổi tiếng, hay được hát nhất vào dịp Trung Thu là bài Rước Đèn Tháng Tám của nhạc sĩ Văn Thanh:

 

Tết Trung Thu đốt đèn đi chơi

Em đốt đèn đi khắp phố phường

Lòng vui sướng với đèn trong tay

Em múa ca trong ánh trăng rằm

Đèn ông sao với đèn cá chép

Đèn thiên nga với đèn bươm bướm

Em rước đèn này đến cung Trăng

Đèn xanh lơ với đèn tím tím

Đèn xanh xanh với đèn trắng trắng

Trông ánh đèn rực rỡ muôn màu

 

Bàn thêm về vấn đề ăn uống trong những ngày Trung Thu. Người lớn hay uống trà ngắm trăng. Trong ngày Tết, người ta hay bày cỗ bàn với nhiều món hoa quả, bánh ngon nhất là bánh Trung Thu (mooncakes), gồm hai loại bánh dẻo có nhân đậu, hạt sen hay bánh nướng có nhân thập cẩm. Bánh Trung Thu thường có một lòng trứng luộc màu vàng ở giữa bánh tượng trưng cho mặt Trăng.

Tết Trung Thu cũng là lúc ông bà hay kể chuyện cổ tích cho con cháu.

Một trong những chuyện cổ tích khá nổi tiếng là chuyện Cá Hóa Long, chuyện của một con cá chép nhờ sự cố gắng mà đã được biến thành rồng. Câu chuyện thường dùng để khuyến khích trẻ em học tính chuyên cần cố gắng, để được thành công trong tương lai.

Một chuyện cổ tích khác, hay được nhắc đến trong dịp Trung Thu là Chuyện Chị Hằng. Ngày xưa có người tên là Chú Cuội tìm được một cây đa ở sau nhà có mãnh lực làm lành những vết thương. Vì cây đa có phép lạ như vậy, không ai được phép tiểu tiện ở gốc cây. Vợ của Chú Cuội là Chị Hằng, một lần tình cờ quên và không nhịn được đã tiểu tiện vào cây. Sau đó Chị Hằng leo lên cành cây ngồi và bất thình lình, cây đa mọc thật nhanh, thật cao lên đến mặt Trăng đem theo Chị Hằng. Từ đó chị Hằng, bị phạt, phải sống trên Cung Trăng mãi mãi.

Tết Trung Thu, ngày vui của trẻ thơ và cả người lớn.

 

                                                                 Phm Anh Dũng 

 

  

 

Mid Autumn Moon Cakes              Moon Cake (Bánh Trung Thu)

 

*************

 Mid Autumn Festival 

 

Tet Trung Thu is a wonderful, ancient festival of Vietnam that revolves around children.

The Festival dates back as far as 15-20,000 years ago in Southeast Asia, and is traditionally held on the 15th day of the 8th Lunar Month. An important to families in Vietnam for many years, originally this Festival came about as a way for parents to make up for lost time with their children after harvest season.

The harvest was done by September, and the parents were anxious to spend time with their children and do something special with them, as well as celebrate the harvest, after spending much time working hard and away from the family. It was held under the full moon, which represents fullness and prosperity of life.

Story Related To Tet Trung Thu
A favorite folklore is about a carp that wanted to become a dragon. The carp worked and worked and eventually transformed itself into a dragon. This is the story behind the mythical symbol, Ca hoa Rong. Parents use this story to encourage their children to work hard so that they can become whatever they want to be.

There's also a story about how the Moon Lady ascended to the moon. A man named Chu Coi found a lucky tree that had special healing powers. Because this tree was sacred, people were forbidden to urinate at the foot of this tree. Unfortunately, Chu Coi's wife, Chi Hang forgot the rule and urinated on the tree. On day, while she was sitting on the tree's branch, the tree started to grow and grow. Eventually, it reached the moon, Since then, Chi Hang lived on the moon for the rest of her life as a punishment for desecrating the sacred tree.

Celebration
Children parade on the streets, while singing and carrying colorful lanterns of different sizes. Some of the popular shapes include fishes, stars, butterflies and a lantern that spins when a candle is inserted, representing the earth circling the sun. Dances are also traditional, and include the dragon dance and the flower dance. It is customary to give Banh Trung Thu, boxes of moon cakes, which are traditionally very rich in taste. The cakes are filled with lotus seeds, ground beans and orange peels and have a bright yoke in the center to represent the moon.

Appropriately, the Mid-Autumn Festival is also called the Children's Festival. To help children get ready for the Festival, parents can help children make their lanterns and costumes for the lantern procession and discuss the history and culture of Vietnam.

Showing our love for our children and teaching of Vietnam's love for their children is a wonderful reason to celebrate.
                                                                                          Source: Internet